در نظامی که مشروعیتش از رای مردم سرچشمه می گیرد، پرسش درباره عملکرد نمایندگان نه یک گزینه که ضرورتی انکارناپذیر است. وقتی شهروندان از طرح سوالی ساده مانند “در این مدت چه اقداماتی انجام داده اید؟” هراس داشته باشند، در واقع بنیان های دموکراسی مورد تردید قرار گرفته است.
نمایندگانی که روزی با شعار خدمت به قدرت رسیده اند، گاه چنان در پیچ و خم بوروکراسی اداری غرق می شوند که فراموش می کنند پاسخگویی به مردم، سنگ بنای مشروعیتشان است.
نکته تامل برانگیز اینجاست که برخی نمایندگان به جای استقبال از پرسش های شهروندان به عنوان فرصتی برای روشنگری، آن را تهدیدی برای جایگاه خود می پندارند. این نگرش نه تنها اعتماد عمومی را تخریب می کند، بلکه به تدریج سیستم سیاسی را به سمت انجماد و عدم انعطاف سوق می دهد.
شفافیت عملکردی تنها راه جلوگیری از تبدیل دموکراسی به نمایشی بی محتواست. اگر قرار باشد نمایندگان بدون هیچ بازخواستی سال ها در موقعیت قدرت باقی بمانند، چه تضمینی وجود دارد که منافع عمومی را بر منافع شخصی ترجیح دهند؟ پرسشگری شهروندان در واقع مکانیسم خودتنظیم گر یک سیستم سیاسی پویا است که مانع از فساد و انحراف از مسیر اصلی می شود.
در نهایت باید پذیرفت که پاسخگویی نمایندگان نه لطفی از سوی آنها، بلکه حقی مسلم برای شهروندان است. بنابراین پافشاری بر حق پرسشگری نه تنها نشانه سلامت جامعه مدنی، بلکه ضامن بقای دموکراسی است.
